तेथे कर माझे जुळती...

काल बे एरिया मध्ये आर्ट ऑफ लिविंगचे गुरुजी म्हणजे अर्थात श्री श्री रविशंकर ह्यांचा एक छानसा कार्यक्रम आयोजला होता, ज्यात अगदी नवोदित बालकांनाही समाविष्ट होण्याची संधी होती. अर्थात माझ्यासारखे कित्येक पालक ह्या संधीचा लाभ घ्यायला आतुरलेले. मला तर अगदी ३ दिवस आधी ह्या सकाळच्या कार्यक्रमाचे तिकीट मिळाले. ईशानला बुधवारी रात्री सांगून झोपवलेलं, सकाळी आपल्याला साडे आठला निघायचंय तेव्हा लवकर तयार व्हायचय आणि मुळात कपड्यांवरून रुसायचं नाही. जमलं तर सदरा घालायचा आणि हट्ट न करता तयार व्हायचं नाहीतर तुला कार्यक्रमाऐवजी शाळेत रवाना करू. तसं ते पिल्लू तयार झालं. त्याला माहित नव्हतं आई नेमकं कुठे नेणार आहे ते... मलाही माहित नव्हतं त्याला कार्यक्रम आवडेल का? का तो कंटाळून मला घरीच आणेल पण तरीही म्हटलं पहावं प्रयोग करून. तशी मला थोडी खात्री होती किमान गाण्याचा आणि भजनाचा कार्यक्रम तो आवडीने पाहिलं ह्याची. नाही म्हणायला अगदी दीड वर्षाचा असताना त्याने माझा ३ तासाचा कथक चा कार्यक्रम न रडता पाहिला होता. शिवाय सहा महिन्यापूर्वी कथक च्या रेकॉर्डिंग लाही तो छान एकटाच बसला होता. म्हणून थोडा धीर केला होता. 

  लगबगीने आम्ही सकाळी कार्यक्रमाला पोहचलो, सभागृह एकदम भरले होते. अगदी दोन महिन्याच्या बाळापासून ते १२ वर्षाच्या मुलांपर्यंत खूप बालक - पालक तिथे होते. आम्हाला पोहचायला तसा उशीरच झालेला, त्यामुळे मागे जागा मिळेल तिथे आम्ही स्थिरावलो. बसता क्षणीच गुरुजींनी सगळ्यांना प्रेमाने हाक दिली आणि अखंड सभागृह शांत झाले. ईशानही त्याच सभेचा एक हिस्सा आणि त्यानेही सभेचा आदर करेल असं आचरण बसता क्षणीच दर्शवल. थोड्याच वेळात गुरुजींनी मेडिटेशन करू सुचवलं आणि मला कळेना आता हे पिल्लू काय करेल ह्याच. थोडेसे खुर्चीत बसून जमतील असे व्यायाम प्रकार सुरु केले आणि ईशान एकदम आपल्याला हे रोजचे शाळेतले प्रयोग आई बरोबर करायचेत तर आपण आईला आधी सांगावं हे असं आणि तसं कर ह्या आविर्भावात मलाच सूचना सुरु झाल्या. अगदी डोक्यावर हात मारावा का भरपूर हसावं ह्या द्विधा मनःस्थितीत असतानाच गुरुंजींची सूचना आली आता डोळे बंद आणि मोठे श्वास घ्या तसा हा पट्ठ्या एकदम सगळ्या सूचना व्यवस्थित follow करू लागला. ईशानच्या मॉंटेसरी मध्ये योगाचा एक तास घेतात एवढच मला वर्षभर माहीत होत पण नेमकं ह्या मुलांना ध्यानालाही बसवतात ह्याची सूतराम कल्पनाही मला नव्हती. घरी नाही म्हणायला तो माझ्यासोबत थोडा योगा करण आणि मी ध्यानाला बसल्यावर कधीतरी कॉपी करण ह्या पलीकडे ह्याने आम्हाला जराही शाळेच्या प्रयोंगबद्दल कल्पना दिली नव्हती. त्याच ते छानस रूप पाहून मला खूपच गंमत वाटली. काही का असेना हा १० मिनिट जर असा बसला तरी कार्यक्रम सफल झाला असं मला उगाच वाटलं.  संपूर्ण २५ मिनिटे जरी तो डोळे बंद करून बसला नाही तरीही सभेचा भंग करावा असं त्याने काहीच केलं नाही. आजू-बाजूच्यांना जराही त्रास दिला नाही. भजनाचा कार्क्रम सुरु झाल्यावर मात्र त्याला रेस्टरूम आणि रेस्टॉरंट ला जायचं होत. तसा मग ब्रेक घेतला आणि त्याचा डबा त्याला बाहेर खाऊ घातला. मग साहेब पुन्हा चार्ज झाले आणि आत आले. एव्हाना गुरुजींचा प्रश्न-उत्तराचा कार्क्रम सुरु होणार होता. मला पुन्हा चिंता आता हा बाहेर येईल आणि मला खेळायला नेईल. 

गुरुजींनी थोडेसे ज्ञानाचे संभाषण सुरु केले आणि त्या संभाषणात हे पिल्लूही रमले. सभेतल्या लोकनासोबत तो ही "yes", "no " अशी उत्तरे देऊ लागला. सगळ्यांनी टाळ्या वाजवल्या तर ह्यानेही आपल्या टाळ्या त्यात आवडीने ठोकल्या. मला वाटलं सगळ्यांसोबत मुलांना असं करायला आवडतच. पण थोडं निरखून पाहिलं तर साहेब मोठ्या माणसासारखे ऐटीत बसून सगळं ऐकत होते. शिवाय पहिल्यांदाच सभागृहात त्याला त्याची अशी खुर्ची मिळाली होती, त्याचाही रुबाब असावाच. गुरुजी सगळं इंग्रजीत बोलत असल्याने, ईशानला सगळं समजतंय ह्याची मला खात्री होती. मध्येच गुरुजींनी प्रश्न केला, इथे आर्ट ऑफ लिविंग चे किती शिक्षक आहेत? तसे काही हात वरती गेले, आणि त्यात आमच्या चिरंजीवाचाही लांबलचक हात वरती होता. कपाळावर हात मारून मी त्याला खाली कर म्हणाले तरी साहेब हटेनात. इतक्यात आजू-बाजूच्या आणि मागच्या रांगेतल्या सगळ्यांचाच हशा पिकला. मागच्या काका-काकूंनी त्याला एकदम विचारलंच, तू पण शिक्षक आहेस? तसा हा एकदम म्हणाला "हो तर, आहेच मी शिक्षक!" तस्से मला माझे भाऊ आजोबा आठवले (माझ्या आईचे वडील, तालुक्याच्या शाळेत मुख्याध्यापक होते). अजूनही आमच्या पूर्ण वंशावळीला मास्तरांच्याच नात्याने संबोधतात. अगदी कडक शिस्तीचे आणि सगळ्यांना शांतपणे धाकात ठेवणारे. उगाच मनात शंकेची पाल (का भीती?) चुकचुकली... कदाचित चुकून हेच नाही ना आले आपल्या पोटी? तेवढ्यात माझ्या बाजूच्या एका ताई म्हणाल्या, अग असेल तो गुरुजींचा मागच्या जन्मीचा शिष्य, तुला काय माहीत? तस्सा मी सुटकेचा निःश्वास टाकला. (ह्या निःश्वासाची कल्पना केवळ ज्या व्यक्ती भाऊंच्या सहवासात आले त्याच चांगली करू शकतील...) थोड्या वेळाने हळूच मी ईशानला पुन्हा विचारलं "तू खरंच शिक्षक आहेस का रे?" तो म्हणाला "mommy, I am a teacher okay?" तसं मान डोलावण्यापलीकडे माझ्या हातात काहीच नव्हतं म्हणा. मुलं आई-बाबाला कुठे तोंडघशी पाडतील ह्याची प्रचिती यायला आम्हाला आधीच सुरुवात झालीय, आता फक्त आशा करायची अगदी तोंडावर आपटेपर्यंत काही फजिती नको चार-चौघात! 

थोड्याच वेळात गुरुजींनी आश्चर्याचा धक्का दिला मागच्या सगळ्या माझ्या लाडक्या मुलांना मी भेटायला येतोय. कोणीच जागे वरून ऊठू नका आणि उगाच गर्दी करू नका. मी सगळ्यांना भेटायला येतोय. अर्थात अमेरिकेतली सभा सगळ्यांनी गुरुजींचा आदर राखला. उगाच कसलीच गर्दी धावपळ झाली नाही. आणि हळू हळू गुरुजी सगळ्या रांगांमध्ये येउन भेट देऊ लागले. आता पुन्हा माझ्यातली आई जागी झाली, ईशानला पट्टी पढवायला. गुरुजी येतील तर नमस्कार कर हात जोडून वैगरे वगैरे. त्याला गुरुजी हा शब्द तसा अनभिज्ञ. पण तो "हो" म्हणाला. हळूहळू गुरुजी आमच्या रांगेसमोर आले अगदी माझ्या आणि ईशानच्या अर्ध्या हाताच्या अंतरावर... मीही ह्या सत्पुरुषाला माझ्या आयुष्यात पहिल्यांदाच इतक्या जवळून पाहत होते आज. भारतात असताना गुरुजींना इतक्या जवळून पाहायचं कधीच भाग्य झालं नाही. कदाचित आपल्या सुपुत्राची कृपा असावी. आजच्या सभागृहातही सगळ्यांना इतक्या जवळून गुरुजींना पाहताच आलं अस नाही. काहीच इतके भाग्यवंत. त्यांना पाहता क्षणीच माझ्या डोळ्यातून अचानक अश्रू वाहिले... समजलच नाही नेमकं काय होत होते ते. ईशानही हात जोडून त्यांच्या समोर एकही अक्षर न बोलता काही क्षण स्तब्ध. गुरुजींना डोळे भरून पाहताही येणार नाही अशा काही तो ऊर्जेचा स्रोत भासला. ते थोडे पुढे निघाले, तसे ईशान म्हणाला "नमस्ते आजोबा!" तेव्हा मी अचानक भानावर आले. पाहिलं तर पिल्लू अजूनही हात जोडून होता. अचानक मला राऊळ महाराजांची आंगणे वाडीतली भेट स्मरली. त्यांना मी देवळाच्या गाभाऱ्यात अशीच सहजच भेटले होते, मला तर तो पर्यंत माहीतही नव्हत राऊळ महाराज कोण आहेत हे. त्यांनाही पाहता क्षणी माझ्या डोळ्यात असेच अश्रू आले होते... भानावर येईपर्यंत भक्तांची रांग त्यांच्यापुढे लागली आणि गर्दी जमली होती. त्या गर्दीतून बाहेर आले तसे मामा-मामी आणि मावशी-काका मला म्हणाले भाग्यवान आहेस तू इतक्या जवळून तुला पाहता आलं तेही तू पहिल्यांदाच आलेल्या जत्रेला. एवढ्या वर्षात पहिल्यांदा आम्हालाही त्यांचे ह्या जत्रेत दर्शन झाले, कदाचित तुझा पायगुण असावा... तेव्हा मला काहीच समजल नव्हतं. त्या नंतरचा हा तसाच एक सुखद अविस्मरणीय, वर्णातीत अनुभव. जेथे सगळ्यांचेच सहज कर जुळले होते, मनं प्रसन्न झाली होती आणि आनंदाश्रू ओसंडून वाहत होते...       

हां ये मुमकिन है|

Margaret Atwood had said "In the end, we'll become stories!" True, everyone will have a story to tell at the end but how your story inspire others will make you different. I found many who have given Midas touch to my life, but story of Dr. Taru Jindal showered me with all emotions.

My cousin Dr. Urmila Tarawade, insisted me to cover Dr. Taru on my youtube show 'Women's Special Express'. After that, I could never stop learning about Dr. Taru. Our first phone call left me with feeling that I talked to living saint. After our recording as well I busted into tears. Through out that day, I cursed God why he had play his inning so evil. No matter what landed in her fate, she is still walking tall and contributing her life in most beautiful way. 

I recently finished her book on "A Doctors experiments in Bihar", journey truly crafted by Dr. Taru with inspiration of Dr. Prakash Amate and Dr. Abhay Bang. How born and brought up metro city girl, decides to move in Bihar for her contribution to the needy once and how she makes a difference as a doctor, friend and family member to each person in town is  breathtaking story to read. 

Being gynecologist, ideally she should have focused on patients, training local medical staff with most recent techniques but as she sees condition of hospital, she began to work as a cleaner...With the help of government admins she brought confirmative changes in district hospital. The hospital which was once filled with dogs and trash and no doctors transformed to an extend that it got rewarded for most cleaned, disciplined district hospital in Bihar over just couple of years. Her journey did not stop to one hospital but transfiguring many primary cares from villages to Masadhi rural area in Bihar, where medical facility did not existed ever. 

Her leadership through acts of working is commendable. Her creative solutions to bring people together the way they like and educating them for medical disciplines and advices were prodigious. She made training programs simpler for local medical staff, as she worked through their belief systems. She inspired and built local medical staff, Asha workers skillfully. She worked as mother to everyone in medical centers and villages. She worked for each type of patient, focusing on women and children. 

Many of us may feel, as a doctor it's easy to contribute to villages or uneducated areas, however after reading this book, I learned it's impossible to work with people whose superstitious belief systems are strong. It's impossible to think and work calmly by letting once degree credential off with people, who may throw word swords everyday at you to challenge your knowledge out of no credibility. It's impossible to love and care, work with same energy and passion for patients who may not trust you. For all this to happen, one must have deep inner drive to change people for their good and abundance of love for people around you to accept their ignorance and work through their belief system. That's where I find, Dr. Taru standing tall throughout and making a difference. 

When brain tumor incident turned down young lady how she looked at it and moved on to work in lactation consulting area is praiseworthy. Readers heart goes out after learning, Dr. Taru will never be able to conceive being so young, who have spent relentless days and nights to see happy mothers and babies. Have made efforts in every stage of medical care to have this happened and trained staff with heart.

Goodbye event from Masadhi simply touches the reader and helps acknowledge, nothing goes in vain when someone worked through heart and right intent. When entire village gathered to meet Dr. Taru while departing for good from their place, they cried as if their mother is leaving them. Finally, everyone appreciated her efforts and at least now they will seek right medical advices and open their wings soothes the reader. 

 Success of this book is not just experiencing a journey as if one has lived it but to take motivation further that everyone must contribute to the needy part of the world with whatever skills they have and in whichever area they can work, with right intent. As Dr. Taru says, we are focusing on one percent improvement that leads to hundred at the end!

Please note : I have read Marathi translation of "A Doctors experiments in Bihar" - "हां ये मुमकिन है|" by Rama Hardikar-Sakhdev and it has really came out good. I generally don't prefer translated books however this translation is simply amazing to count on!

Thanks Teju :) for all efforts for getting this book to sending me from India to US!

Utopia

बऱ्याचदा लहान मुलं आपल्याला खूप मोठ्या संकल्पना खूप साध्या छोट्या कृतीतून समजावतात... तेव्हा वाटत हे इतकं सगळं सोप असताना आपण उगाच कुठल्यातरी boundary line मध्ये आपला game अडकवतो आणि जगण्याचा मुक्त आनंद हरपवतो. 

आजचा अजून एक अनुभव जो आमच्या छोट्या ओमीने आम्हाला दिला. त्याने पुन्हा एकदा आम्हाला जाणीव झाली आपल्यातला निखळ पणा थोडा गमावण्यापेक्षा आहे तस जग पाहता येणं हेसुद्धा एक प्रग्लभ लक्षणं आहेच ना?

आज आमचा तीन वर्ष ११ महिन्याचा ओमी community park मध्ये खेळायला गेला तर community मधली लहान मूल  नसल्याने, आमचा दोघांचाही त्याने पूर्ण घाम गाळला, इतका की त्याच्या पार्कमध्ये आम्ही तिघांनीही पळायच्या शर्यतीतली  बक्षीसं घेतली आणि शेवटी पार्कमधल्या climbers वर चढून बसलो, इतक्यात कुठूनशी १०-१२ वर्षाची दोन मुलं तिथे आली. बाप लेकाला त्या मुलांची कंपनी मिळाल्याने मी सुटकेचा निःश्वास टाकला घरी स्वयंपाक गरम करायला पळ काढला.  

तोच अमेयचा पंधरा मिनिटात फोन, ओमी ने नव्या मुलांना घरी यायचं निमंत्रण दिलंय आणि ती आल्याखेरीज साहेब पार्कमधून घरी येणार नाहीत. हा आमच्या आता सरावाचा भाग आहे, शेवटी पार्कमधली असलेली मुलं घरी घेऊन आल्याशिवाय आमचे साहेब आमच्याशी सहकार पुकारत नाहीत, त्यामुळे मीही अमेयला लगेचच होकार दिला. फक्त विचारलं ती मुलं जेवलीत का आपल्या घरी बेत करणार आहेत. त्यावर अमेय म्हणाला मी येतो मग पाहू. मला काहीतरी तो सांगणार असं वाटलं पण आमच्या पट्ठ्याने बाबाला कसलाही वेळ दिला नाही. इकडून तिकडून पळवून, आपली गाडी त्या मुलांना देऊन, स्वारी घरी आलीच. सगळेच ओमीच्या play room मध्ये आणि अमेय त्यांच्या मागोमाग. माझं आपलं एका पाहुण्यांशी बोलणं संपवून, मी त्याच्या खोलीत नव्या मित्र मैत्रिणींना hi करायला गेले तोवर २०-२५ मिनिटे झाली होती आणि ८ वाजायची late घंटा मी वाजवणार तोच ती सगळी मुलं आपापली खेळताना दिसली.  आमचा छोटा त्याच्या गाड्यांसोबत व्यस्त, १० वर्षाचा Kadeline ओमीच्या फळ्यावर गणितं करत होता १२ वर्षाची हुशार Cathy अमेयशी मस्त गप्पा मारत होती. मीही त्यात सामावले. मुलं मिक्स origin ची होती. मी सहजच विचारलं कुठे राहतात, तर Cathy म्हणाली ती आपल्या बाबाला भेटायला आलीत. मला वाटलं बाबा इथेच राहणारा असेल, म्हणून पत्ता विचारणार तोच अमेय म्हणाला बाजूच्या मोटेल मध्ये आलेत सगळे. मी एक क्षण गोंधळले. त्या मुलीच्या काहीसं लक्षात आलं. भाषा समजली नाही तरी तिने माझा चेहरा छान वाचला आणि लगेचच म्हणाली, माझा बाबा खूप प्रवास करतो, पण तो आम्हाला भेटायला येतो दर दोन आठवड्याने. म्हणून मग आम्ही कुठल्या तरी हॉटेल मध्ये भेटतो आणि आमचा विकांत घालवतो. मी म्हटलं अच्छा, मस्त आहे तुझा बाबा. मग तुझी शाळा आई बाकी कुटुंब? तर सगळी माहिती तिनं पुरवली, मला एकूण ३ भावंडं. त्यातली दोन  बाबाची दुसऱ्या पत्नी सोबतची इत्यादी ते अगदी माझी सख्खी आई एका नव्या boyfriend सोबत राहते आणि त्याला carona बिअर आवडते इतपर्यंत. इतकं सगळं तिने इतक्या सहजपणे सांगितलं की मलाही त्यात काहीच वावगं नाही वाटलं. पण उगाचच मत्सर मात्र वाटला. वयाच्या पंधराव्या वर्षी सुद्धा मला माझ्या बाबाने घरात मला दुसरी आई आणावी ह्यावर माझं माझ्या आज्जी, मावशी, माम्या  आणि आत्यांशी एकमत नव्हतं, दुसरी आई आमच्या घराला आवश्यक असूनही आम्ही दोघी बहिणी आणि माझा बिच्चारा बाबा आम्ही सगळेच कित्येक वर्ष संभ्रमात होतो. तब्बल ७ वर्ष ह्या गोष्टीचा घरी जप झाला शेवटी मी दहावीत असताना माझ्या बाबानेच सांगितलं माझ्या मुली आता मोठ्या आहेत मला कोणा सोबतीणीची गरजच काय आणि विषय गुंडाळला. पण आज का कुणास ठाऊक ती समोर असलेली छोटी Cathy मला खूप काही सांगून गेली, थोडं धस्स झालं काळजांत. त्या मुलांना जेवायला द्यावं तर आपल जेवण ह्यांना आवडेल न आवडेल ह्या संभ्रमात मी त्यांना विचारल, थोडस सरबत घेणार का? त्यावर मुलं लगेचच तयार झाली आणि dinning वर आली. ओमीच्या रूम मधून निघताना आमची ऑफिस खोलीही पहिली... आणि आमची खोली पाहायला जाणार इतक्यात मुलांना मी पळवलं... मला आणि अमेयला समजतच नव्हतं नेमकं. तोच Cathy पुन्हा एकदा म्हणाली, तुमचं घर खूप सुंदर आहे. ओमीचा कार बेड आहे तसाच काहीसा माझ्या बाबानेही मला घेतला होता. त्याची खेळण्याची खोली खूपच भारी आहे. सरबत पिताना ती अजूनच मोकळी झाली... माझा बाबा खरतर former baseball champion Curtis Goodwin आहे. त्याला डोक्याला खेळताना मार लागला आणि मग त्याला early retirement घ्यावी लागली. इतका सगळा संवाद चालू असताना, मला अमेय काहीतरी सांगू पाहत होता...माझ्या लक्षात येत होत की ह्या मुलांना आपण आता जेवायला त्यांच्या घरी पाठवू. पण समजत नव्हतं कस थांबवावं.  छोटा Kadeline थोडा वेगळा होता, सगळं अवसान जमवून तोडक मोडक बोलत होता. अमेय त्याच्याशी फुल्ल expression मध्ये थोडं समजतंय types आणि मीही त्याला दाद देत, मध्येच शेवटी Cathy म्हणाली माझा भाऊ autistic आहे, त्याला बरंच समजत पण. तो अजूनही शाळेत जात नाही, आम्ही त्याला घरीच शिकवतोय. त्याला शाळेत जायचंय, तर लगेचच Kadeline म्हणाला माझा vaccine shot झाला की मला शाळेत जाता येईल आणि Cathy त्यावर आम्हाला मान डोलावून सांगत होती, "It may not be possible!"  पुनःश्श आम्ही सुन्न आणि अमेय ने फायनली मला सांगितलं अरे त्यांचा बाबा almost हलत डुलत येईल आणि smoke चा भयानक वासही येईल तर जरा सांभाळून. मुलांना आता घरी पाठवूया खूप उशीर झालाय त्यांना जेवायला. Cathy ने बाबाला फोन करून बोलावलं, तर बाबा ५-१० मिनिटात आमच्या घरात हजर. मुलांना अमेय घरी घेऊन येणार तर त्याने घर पाहून ठेवलं होत, अगदी जबाबदार बाबासारखं. मी न्यायला येईन असं अमेयला कबूलही केलं होत. तसा बाबा आला...आपला बाबा आला तर Kadeline धावत गेला आणि आमच्या घराचं दार त्याने स्वतःच्या घरासारखं उघडलं. बाबासाहेब आत आले, तर मी मास्कच्या  शोधात... शेवटी एकदाचा मास्क हातात येईपर्यंत त्याने अमेयचा यथोच्च समाचार घेतला. तुमच घर आणि तुम्ही छान लोक आहेत इथपासून ते तुम्हाला Disney ट्रिप करायची असेल तर मला सांगा मी एकदम free मध्ये तुमची व्यवस्था करेन. माझ्या मुलांना तुम्ही घरी आणून खेळवलंत म्हणून त्याने पोटभरून आभारही मानले. अतिशय झिंगलेलालच खरंतर, तरीही बापाचं हृदय त्याचं, आपल्या मुलांनी so called  सभ्य वर्गातल्या कुटुंबाशी संबंध जोडला ह्यातच त्याला धन्यता वाटली, असा आमचा थोडा बहोत समाज झाला. त्याने अगदी आवर्जून सांगितलं माझ्या मुलांशी खेळायला उद्याही आवश्यक या, मस्त वाटेल त्यांना. इथे त्यांना कोणीच मित्र नाहीयेत, एकटी पडतात कधीकधी. पुन्हा पुढल्या खेपेस आम्ही ह्याच मोटेल मध्ये येऊ म्हणजे त्यांनाही आवडेल. निघायचा विषय कसातरी निघाला आणि त्या दोन्ही मुलांनी garage मधल्या वहाणा हाताने main door समोर नेल्या, मुलीने बाबाच्याही चपला बाहेर काढल्या आणि त्यालाही... सगळ्या कुटुंबाने बाहेरच वहाणा घातल्या, घरातली छोटी खुर्ची नाकारत. अगदी बाहेर पडले तरी गप्पा मारत राहिले... त्याच्या मुलांनी त्याच्यासमोर MacDonald ची फर्माईश केली तर बाबा एका पायावर तयार... शेवटी हसत खेळत तिघेही गेले. 

त्यानंतर मी आणि अमेय कितीतरी वेळ बोलत होतो... समजेना घाबराव का नाही.  Curtis सारखा मागे लागला होता माझा नंबर घ्या लिहून मला miss call दया. आम्ही तथा कथित सभ्य वर्ग, संभ्रमात...  कसतरी टाळलं नंबर देवाण घेवाणीच... पण कित्येक वेळ झाला प्रसंग कसा घ्यावा ह्यावर कीस पाडत बसलो. खरंतर कुटुंब वत्सल लोकांशी तस घाबरू नये पण सध्या इथे चोरी प्रकरणं खूपच बळावलीत, इतकी लोक दिवसाच mail box तोडण्यापासून ते घर फोडी पर्यंत काहीही करताहेत. मग वाटलं जाऊ दे भित्यापोटी ब्रह्मराक्षस! काही व्हायचच असेल तर होऊ देत. पण आपण जर ह्या तथा कथित उद्ध्वस्त कुटुंबाला थोडा हक्काचा पाहुणचार दिला तर त्यात काय बिघडलं? एखादया श्रीमंत खेळाडूला आज अचानक दारिद्र्याचे दिवस आले म्हणून त्याने उसनं अवसान घेऊन मी श्रीमंत आहे भासवण्यासाठी एखाद खोटसं खड्याचं घड्याळ खरं सांगितलं तर काय बिघडलं? जाताना त्यानेही मायेपोटी आमच्यासमोर हातच तर जोडले होते "नमस्ते" म्हणून आणि आम्हीही. 

ह्या सगळ्या प्रसंगानंतर मला माझ्या पप्पाची आठवण मात्र नक्की आली... एकदम त्या Curtis सारखा माझा बाबाही दिलदार... सगळ्यांना free boat ride आणि मुंबई दर्शन करवणारा, ओमी सारखा कोणाही अनोळखी माणसाला घरी जेवायला आणणारा आणि ओमी सारखाच नितळ निर्मळ! हा ओमीही आयुष्यभर असाच राहू देत निरागस, सगळ्यांना आपलंस म्हणणारा... 

अशी जगातली सगळीच मुलं जर आयुष्यभर निर्मळ राहिली तर दुनिया Utopia लवकरच होईल, ह्या विचारानेच आज खूप दिवसांनी युद्धाच्या विध्वसंक बातमी नंतर शांत झोप लागली.  
 

It's already two...

On mothers day, finally I took a moment to reflect back in writing...Ever since I gave birth to beautiful child I got lost in him, I always wanted to be with him and capture all tiny moments and experience all beautiful steps he is on!

It's beautiful journey to be a mother and be with your kid is always heavenly experience for any mother. With all mothers day hoardings and several social media posts, I was just thinking what do we mean by MOM? Is it Making Our most-Moments? Sometimes, with such reflections I get unsettle... As I realize mothers role for one life, it inherently asks questions everyday. Am I doing my job better? Am I stable to hit balance between all that goes around in life and yet be focused, provide quality time to precious little one and walk him to right path? One and other...so many questions goes as quest to mothers life. I am sure this is same for everyone and everyone yet try to settle on thought of one day at a time and one thing at a time!

Are you defining your roles?

Every day we are waking up with some terror news where someone out of bloom found shooting and killing innocent lives. 

Especially Dallas shooting incident in own town have terrified us.  Everyone’s trust is broken when former army person himself used weapon to kill innocents. Since things happened in own town or in front of our own people, we no longer find ourselves to be safe. 

There is no religion, color or any other decimation that can be found guilty to have such episodes repeated but a mindset with which every individual is getting raised or cultured.

For sure, It’s crucial time to raise our child with much more responsibility, more to that it’s time to behave much more sensibly and respect any other human being we come across from within. 

Living in freedom loving country, such brutal incidents not only spread fear but also question - if people are functional enough to understand what freedom really means?

Hillary Clinton says, “It takes a village to raise child”. Let’s try to create such village for our children where they feel comfortable and understand meaning of independence, where there is respect for everyone. 
 As an individual we found to be in different roles all the times. In each role we are in, we must question ourselves to be in right bucket first than pointing fingers or relate to any other theories.  They say, kids pick what they see and with that strong feeling they act as an adult. Before any bad norms become norm of society it’s time to wake up and ask yourself first:

-   - As a parent/ guardian are you really behaving? Is your act in line with what you really expect to have environment for your child’s nourishment? If not, you need to settle down your mind and find out what kind of footprint your kids may likely be followed.

-    - As a teacher/priest are you sharing right messages through your words for people around you in right manner? Whatever you may offer to them, they are likely to give you back. You’ve power to change society in much broader way than what others have to offer.

-     - As media are you portraying right picture and directing people to think in right direction? Or there is popularity - controversy theory mission behind?

-    -  As any layman are you synchronized and ready to raise voice for unnatural acts? Or you’re simply enjoying question gossip and leaving civilian duty?

-     - As individual do you see other humans beyond color, religion or any other discrimination?

-     - As a family do you provide environment, where every individual finds love, respect and acceptance?  Or you’re broke family where you seek consultation somewhere else to pore your hearts?

-  - As friends or coworker you’re just involving in discussion where open gun selling should be banned or you’re really discussing power and its appropriate use for better mankind?

-   -  As any professional, do you really use your knowledge and skills for appropriate improvement than using it for individual gain?

It’s worth asking questions which will find way to make our village, that will raise your child.

Above all, it’s worth investing time in meditating and connecting self to higher being to obtain peaceful mindset, before we suppose anyone else to maintain that peace!

Care for some Exit sir?

special when we eat more special food. Nowadays on click we celebrate and make sure, often we get
tag on to social media and tell the world what’s going in your stomach to put on so much of unfavorable chubby chicks in a month. Hash tag food and formal attires are close equation now more than it was discovered for rare and special occasions which used to gather families together.
Since ages we all connected with equation of food and celebrations. Our happy occasions get more

Like we get tagged with no permission, without any of our body permission we keep eating. For those alarms have not yet raised or have not yet cared for some routine tests, exit entries from food table or from friends means insult. If this is your definition, then it’s actually alarming situation for you.

Have you ever seen, lion killing animals just for the sake of taste? Even animals hunt only when they are hungry. With showing off love for each other it’s common to see people overeating and not sleeping enough, adding more work to own digestive systems.
Have you not seen babies playing well, after they are done with adding cleaning work to adults? Have you ever experience best feeling is when you come out of bathroom rather than overeating or junking and getting up from table?

Appropriate exit matters everywhere. Building architect takes care of trash management first then build houses, software engineer takes care of memory cleansing well to make sure system remains efficient. So does human body need respect and care for efficient trash management system. Routine checkups are done through testing blood samples and waste samples to determine how healthy one is. The moment we stop introspecting what we are eating is what can be processed without any deposits in our body, we will end up with some kind of medicine routine sooner. All of it and various published scientific studies suggest exit from your body matters.

One easy mantra should be recited: “If you ever feel should you eat or no, answer is always NO; but
when you feel should you or not to go to release sort of pressure, answer is always YES ;)”
When to exit quickly?
1. You love to see mouthwatering food but after eating you will be heavy and sleepy. There is no
joy after you get up from that sorts of food table.
2. Food that may cause headache after a while.
3. Silent killer food that you know for sure it is. Most often it’s processed food, hidden sugar and
sodium in it. For example, Soda or frozen instant noodles.
4. Fruits or vegetables that do not go rotten after weeks’ time as per it’s natural cycle known.
5. Super long nights with friends and your threshold is crossed that you don’t know what you’re
doing.
6. Eating in angry mood? Better you don’t.
7. You’re swallowing food since you’ve paid for it. It’s better you choose trash box for that trash
management rather your body.
8. You feel it’s already an hour and you’re sitting at one place. There is no harm exiting for 5 min or
working in standing mode.
9. You are spending time in watching your favorite TV series or what’s app or FB updates but you
have no time for walk. It’s a time to exit for walk for sure.
10. It’s a bedtime for you and there is desert offer awaiting.
“Remember happy body is secret to happy mind and face!”

स्वर सौख्याचे स्वप्न सा-यांचे!

" ज्याला भाषेचा आधार लागत नाही तरीही सर्वव्यापी, अनुभवसन्मुख आणि अक्षय असणार संगीत मात्र  सगळ्यांना भावत. अशा संगीताविषयी अरुणा ढेरे म्हणतात, 
        'ते गाणे कसले? होता नुसताच निळासा रंग
         आयुष्य समजण्याचाही तो निळा निळा प्रारंभ..'
असा काहीसा संगीताचा अर्थ उमगलेली अमेरिकेत जन्माला येउन वाढणारी  केवळ  १८ वर्षीय  युवती जेव्हा शास्त्रीय, उपशास्त्रीय ते bollywood, hollywood अशी एकपात्री  संमिश्र मैफिल  रंगवते. त्याविषयी थोडेसे … "

      अमेरिकेतील मेमोरिअल डे च्या विकांताला कालीफोर्निया बे एरियात एक अनोखा संगीत प्रवास भारतीयांना आणि अमेरिकन रहिवास्यांना अनुभवता आला. शास्त्रीय संगीताने  सुरु झालेल्या  गान प्रवासाची  हॉलिवूड गाण्यांनी सांगता झाली. ह्या प्रवासाची एकपात्री नायिका म्हणजे 'ABCD : अमेरिकन बॉर्न  कल्चर्ड  देसी - सौख्या इनामदार'.
ही एकपात्री संगीत मैफिल केवळ प्रसिद्धी झोतात येण्यासाठी नव्हे तर 'अमेरिकन लंग असोसिएशन' करिता मदतनिधी जमा करण्यासाठी केली गेली ही बातमी आपल्याला  सुखद आच्छर्याचा धक्का देते. ही मैफिल रसिकांसाठी मात्र मोफत होती. 

    ह्या मैफिलीत शुद्ध सारंग राग, मिया मल्हार, मिश्र तिलंग ह्यातील विविध बंदिशी सोबत  एकताल, तीनताल आणि दादरा तालातील विविध बंदिशी आणि तराणे सौख्याने सादर केल्या. ह्याचबरोबर ४० वर्ष जुन, सुप्रसिद्ध अस आशाजींच "युवती मना " हे संगीत मानापमान मधल नाट्यगीत तर "मी राधिका, मी प्रेमिका" आणि "तिन्ही सांजा सखे मिळाल्या" अशी कठीण भावगीतही तीने सादर केली.  "मन मंदिरा  तेजाने" ह्या नुकत्याच प्रदर्शित झालेल्या 'कट्यार काळजात घुसली' ह्या चित्रपटातील 'देस' रागावर आधारित सौख्याच्या गाण्याने, सगळ्या श्रोतृ वर्गाला मंत्र मुग्ध केल. अमेरिकन श्रोताही  तिच्या हिंदुस्थानी संगीतला मनसोक्त दाद देत होता. शास्त्रीय- उपशास्त्रीय आणि भावगीतांनी नटलेली मैफिल मध्यान्तरानंतर अचानक पान खायो संय्या हमार म्हणत समोर आली आणि खुर्चीतले श्रोते डान्स फ्लोअर वर येउन थांबले ते अगदी बॉलीवूड - हॉलीवूड फ्युझन संपेपर्यंत. बलम पिचकारी आणि How Deep is your love ह्या गाण्यांचं फ्युझन  रसिकांना सौख्याच्या पुढल्या यशस्वी  प्रोफेशनल मैफिलीची चाहूल देऊन गेला. तर  Whitney Houston यांच्या जागतिक विक्रम घडवलेल्या  'I will always love you' , ह्या सौख्याच्या ढंगातील गाण्याने  रसिकांच्या मनात कायमस्वरुपी घर वसवलं.   

     जेव्हा २०१३ मध्ये सौख्याच्या  झालेल्या मोठ्या लंग सर्जरी बद्दलची ओळख होते, तेव्हा विविधतेने नटलेली ही एकपात्री दोन- अडीच तासाची गान मैफिल श्रोत्यांना अधिकच भावते. "शास्त्रीय संगीतामुळे  फुफ्फुसाच्या मोठ्या आजारातून लीलया बाहेर आले" असे जेव्हा सौख्या सांगत स्टेज उभी राहते तेव्हा शास्त्रीय संगीताचा तिचा अभ्यास आणि कलेशी असलेल तिचं घट्ट नात आपल्या समोर येत. अतिशय नम्र पणे आपल्या गुरूंचा आणि माता-पित्यांचे आभार मानताना ही संगीत मैफिल ज्या कार्यकर्त्यांमुळे आणि वादकांमुळे  शक्य झाली त्यांचे ऋण ही आपल्यावर कायम राहतील अशी  गोड कबुलीही ती देते. अशी ही सौख्या सगळ्यांना "विद्या विनयेन शोभते।" संदेश पोचवते.
ह्या कार्यक्रमासाठी सौख्याचे जोशी मामा-मामी खास नाशिक हून तर अमेरिकेतल्या विविध शहरांमधून काही मित्र परिवार आवर्जून आला होता. 'सुझान गार्सिया' ह्या अमेरिकन लंग असोसिएशन मधील  सौख्याच्या परिचारिका विशेष करून उपस्थित होत्या.

    ह्या उत्तम मैफिलीला दिग्गज वादक लाभले. शास्त्रीय संगीताच्या मैफिलीत सतीश तारे ह्यांनी तबलावादन केल तर मनोज ताम्हनकर ह्यांनी हर्मोनिअम वर साथ दिली. अवनी आणि प्रियांका ह्या मैत्रिणींची सौख्याला तानपुऱ्यावर साथ मिळाली. उत्तार्धात मेलडी मेकर्स ह्यांनी सौख्याच्या गाण्यांना सिने तारांकित साथ दिली तर ध्वनी संयोजन डीजे डनिअल यांनी सांभाळले. सौरभ इनामदार ह्या सौख्याच्या जुळ्या  बंधूने साक्सोफोन वर कमालीची झुबी डुबी रंगवली तर अमन चोप्रा ह्या सौख्याच्या मित्राने गिटार वर मज्जा आणली. सनी मोझा ह्यांनी इंग्रजीत तर प्रणाली उबाळे-पोतदार ह्यांनी मराठी सूत्रसंचालन उत्तमरीत्या संभाळल. उत्तम स्टेज डेकॉर आणि प्रकाश व्यवस्था अशा सगळ्याच साथींनी ही मैफिल  पंचतारांकित बनली. ह्या सगळ्या व्यवस्थापनेचे श्रेय खरतर इनामदार कुटुंबियांना आणि त्यांच्यासोबत जोडलेल्या अनेक कुटुंबियांना - ज्यांनी ह्या कार्यक्रमासाठी मनापासून काम केल त्यांना जात. 

   

   अमेरिकेत जन्माला येउनही हिंदुस्थानी संगीतात पारंगत होण्याचा ध्यास घेणारी सौख्या म्हणजे एक अजब रासायनच! खरतर सौख्याला वयाच्या अडीच तीन वर्षापासून हिंदुस्थानी संगीतातल  बाळकडू आई - रेणुका ह्यांच्याकडूनच मिळाल. खेळणी सोडून कीबोर्ड वर अलंकार वाजवण्याचा खेळ खेळणाऱ्या सौख्याला कालीफोर्निया बे एरियातील संगीत शिक्षक श्री मनोज आणि अर्चना ताम्हनकर  याचं योग्य ते मार्गदर्शन लाभत आहे.  इंग्रजी आणि हिंदी गाणी मात्र सौख्या ऐकून आत्मसात करते. "आजकाल सौख्याच्या हिंदी गाण्यांच्या उच्चारांवर आणि बारकाव्यांवरती मला जास्त मेहनत मला घ्यावी लागत नाही" असे रेणुका आनंदाने सांगते. सौख्याला "मी राधिका मी प्रेमिका" ह्या गाण्यासाठी संगीतकार श्रीधर फडके ह्यांचे प्रत्यक्ष मार्गदर्शन आणि आशीर्वाद लाभले, हा भाग्ययोगच म्हणावा.योगायोगाची गोष्ट अशी सौख्या आपला  वाढदिवस  श्रेया घोषाल ह्या तिच्या आवडीच्या bollywood गायीकेसोबत साजरा करते.     

      सौख्याला आतापर्यंत  मिळालेल्या  गाण्यातील पारितोषिकांची गणना तिच्या वयाहूनही अधिक आहे. ती बे एरीयातील फ्रीमाउंट शहरातील talent winner आहे,तिला कल्याणजी आनंदजी पैकी आनंदजींनी  best  teen  voice म्हणून गौरविले आहे, तर R. D. बर्मन स्पर्धेची ती विजेती आहे. 'सितारे' आणि 'आशिया TV' वरची ती प्रसिद्ध स्टार performer आहे. बऱ्याचश्या समारंभाची सुरुवात तिच्या गाण्याने होते. अवघ्या तीन दिवसात संस्कृत मध्ये वन्दे मातरम शिकून सादर करणाऱ्या सौख्याला  खूप ठिकाणी भारतीय आणि अमेरिकन राष्ट्रगीत एकाच ठिकाणी गाण्यासाठी खास निमंत्रणही असतं.

  

        अशा गुणी  सौख्याची अनोखी मैफिल व्हावी ह्याच स्वप्न रेणुका माऊलीने बघितलं, अमित ह्यांनी त्याला खतपाणी घातलं. साक्षात सौख्याने ही मैफिल सजवली तिच्या संगीत गुरूंच्या मार्गदर्शनाने आणि पूर्वा - महेश काळे, सुधीर अरविंदन यांच्या मदतीने. संदीप उमराणी आणि सिद्धार्थ राणे ह्यांनी सौख्याच्या मैफिलीसाठीचे खास फोटो शूट केले. हा कार्यक्रम योजनाबद्ध रीतीने व्हावा म्हणून श्री कृष्णन ह्यांचे मार्गदर्शन लाभले.  ह्याचबरोबर बे एरियातील पन्नास कुटुंब एक झाली आणि ही पाचशे रसिकांची मैफिल यशस्वीरित्या फुलली. ह्या मैफिलीच एका वाक्यात श्रेय द्यायचं झाल तर; "एक उत्तम मूल घडवायला एक अख्खा गाव असावा लागतो, तसं अशी आपल्या संस्कृतीशी नाती सांगणारी सुसंस्कृत पिढी परदेशात तयार करण्यासाठी आपल्या संस्कृतीचा वारसा जपणारी, प्रेरणादायी कुटुंब आपल्या जवळ असावी लागतात." असा मित्र परिवार लाभण हा दैवयोग असला तरी आपली मुलं अशा परिवारात वाढवण्याची दृष्टीही असावी लागते. अमित-रेणुका हे एका आदर्श पालकांचे उदाहरण आहे. योग्य तिथे प्रोत्साहन आणि योग्य तिथे आदरयुक्त धाकात ते आपल्या मुलांना घडवण्याचा प्रयत्न करत आहेत.  म्हणूनच  ही  मैफिल म्हणजे फक्त एका इनामदार परिवारापुरती मर्यादित न राहता खर तर साऱ्यांची होऊन जाते. 

       असा हा  "स्वर सौख्याचे, स्वप्न साऱ्यांचे" कार्यक्रम म्हणजे साक्षात पूर्वेकडून पच्छिमेकडला सुसंस्कृत भारतीय पिढीचा प्रवास, सगळ्या परदेशवासी भारतीयांना नक्कीच प्रेरणादायी ठरेल.