प्रमुख अध्यक्षा?

   ऑगस्ट महिन्यात मी कोकणात माझ्या सगळ्या हृद्य नातेवायीकांना भेटण्यास गेले होते.  योगा-योगाने टिळक पुण्यतिथीही  होती, म्हणून  मावशीच्या शाळेला  भेट देण्याचा योगही चांगला होता. माझ्या मावशी - मामांच्या शाळा म्हणजे त्यांच्या आणि आमच्या आयुष्यातला तसा अविभाजक घटक. त्यामुळे आम्ही कोणीही कोकणात गेलो की नातेवायीकांना ज्या तन्मयतेने किंवा आदरापोटी  आम्ही भेटतो त्याहीपेक्षा किंबहुना जास्तच हृद्य् पोटी ह्या शाळांना भेट देतो .      

   मावशीची शाळा अगदी छोटी. तिथे एका छोट्या hall मध्ये पाचवी ते दहावीची मुले रोज प्रार्थनेला बसू  शकतात एवढी कमी पटसंख्या असणारी. सगळ्या कार्यक्रमांना अख्खी शाळा एकत्र येते. सगळा शिक्षक वर्ग पालकांसारखा मुलांसाठी राबतो. अशा ह्या शाळेतली एक-एक नवी गोष्ट मावशी मला अगदी घरातल्या गोष्टीसारखी आपुलकीने update करत असते. ह्या शाळेतले सगळे शिक्षकवर्ग मला आपली भाचीच असल्यासारखा वागवतो. तर अशा शाळेतल्या कार्यक्रमांना जाणे म्हणजे माझ्यासाठी एक पर्वणीच! तिथे मला मुलांमध्ये बसून कार्यक्रम पाहण्यापासून ते त्यांना शिकवण्यापर्यंतचे सगळे हक्क मिळतात. तर थोडक्यात ही अगदी घरची शाळा!

   शाळा सोडून खूप वर्ष झाली तरीही शाळेतल्या कार्यक्रमांच मला आजही खूप अप्रूप वाटतं. असो, तर अश्या ह्या शाळेत मी टिळक पुण्यतिथी साजरी करायला गेले होते. म्हणजे - शाळेतला कार्यक्रम पाहायला आणि सगळ्यांना भेटायला. कार्यक्रम जरी लहान शाळेतला असला तरीही तयारी जय्यत  होती. अगदी निवेदन करणाऱ्या सरांपासून ते भाषण करणाऱ्या मुलांपर्यंत सगळच pre- planned! कार्यक्रमाला सुरुवात होणार आणि त्याच वेळेस  अगदी प्रमुख पाहुण्यांनी उपस्थित न राहण्याची घंटा वाजवली. झाल, आता पाहुणे कोणाला बनवणार ह्यावर सगळ्या शिक्षकांचं अगदी एकमतच  झाल - आणि अचानक शाळा-भेटीसाठी आलेल्या पाहुण्यांची "प्रमुख अध्यक्षा" म्हणून निवड झाली. लगेचच कार्यक्रम नियोजित करणाऱ्या शिक्षकांनी मला माझे roles समजावून दिले. फक्त कार्यक्रम संपल्यावर मुलांना दोन गोड शब्द सांगावेत अशी खूपच गोड आग्रहाची विनंतीही त्यांनी मुलांसमोर केली. झालं, तर अशा प्रकारे, मी अध्यक्षा म्हणून प्रमुख खुर्चीवर विराजमान झाले.   
   शाळेत असताना मला कार्यक्रमांना येणाऱ्या अध्यक्षांच खूपच नवल वाटे. ते कोणी खूपच गुणी सज्जन असल्यासारखं वाटे. ह्या पदाला यायचं म्हणजे खूप मेहनत करून यश संपादन कराव लागत वगैरे वगैरे ...खूपच काही कल्पना होत्या-  त्या सगळ्या कल्पनांना  धुळीला मिळायला फक्त मला त्या खुर्चीवर बसण्याचा एक निमिष खूप ठरला.  मला वाटत होत कदाचित आज मी पाठी बसून मुलांची आणि अध्यक्षांची भाषण ऐकणार, म्हणजे किमान आज तरी माझ्या पोटात गोळा नाही येणार. पण झालं उलटच. आता तर माझ्या पोटात त्या मुलांपेक्षाही मोठा गोळा येत होता. किमान भाषण देणाऱ्या मुलाला  भाषण होईपर्यंतच 'कसतरी' वाटत राहत. पण मला मात्र संपूर्ण कार्यक्रम आणि त्यानंतरही! अगदी खुर्चीवर बसल्यापासून ते अगदी मी "उपदेशपर  शब्द   सांगेपर्यंत" माझी सगळी हालचाल मुल टिपत होती. त्यातून निवेदकांनी माझं जरा जास्तच कौतुक करून मुलांसाठी मला मोठ बनवलं होत. त्यामुळे मी जरी कोणत्या विद्यार्थ्याशी हसले तरी आजूबाजूची सगळीच मुल त्या मुलाशी कुजबुजायची.  अशा ह्या अवस्थेत विद्यार्थ्यांची भाषण ऐकताना मीच कितीदा तरी पाणी प्यायले. त्यातून मला चांगल्या भाषण करण्याऱ्या मुलाचं कौतुक त्यांच्या नावानिशी करण कर्तव्यपर होत. अशा ह्या अध्यक्षा, college मध्ये बसून जरी notes काढायला विसरल्या असल्या तरी आता मात्र सगळं अगदी आत्मीयतेने टिपत होत्या. सगळ्या मुलांचा समज - ह्या आपला number काढणार  आणि मला मात्र सगळेच अस्खलित बोलत असल्याचा भास. अगदी रणांगणात उतरल्यावर अर्जुनाची अवस्था काय झाली  असेल ह्याची प्रचीती  तेव्हा आली. म्हणता म्हणता मुलांची भाषणे संपली आणि अध्यक्षांच्या दोन शब्दांसाठी 'नम्र विंनती' झाली. अध्यक्षा उठता क्षणी टाळ्यांच कडकडाट झाला. सगळ्या मुलांचे कान माझ्या तोंडून कसले उपदेशपर डोस निघताहेत ह्याकडे, अर्थात काही वात्रट मुलांचे ' मी असा काय डोस देणार? ह्याकडे! ' मला अशा वात्रट मुलांचाच वर्ग नेहमी मोठा वाटतो. त्यामुळे अगदी भीतीपोटी मी सुरुवातीलाच त्यांना साकड घातल. " मी अगदी तुमाच्यातलीच एक विद्यार्थी आहे.पाठी बसून दंगा करणारी. वात्रटपणे चेष्टा करणारी. शाळेत असताना कितीदा तरी बाकावर उभी राहणारी. तेव्हा माझ्या विद्यार्थी मित्र- मैत्रीणीनो, माझं जर काही चुकलच तर मला सांभाळून घ्या." मग मुलांना काय झालं काय माहीत सगळे अगदी शांत बसून ऐकायला लागले. मी त्यांना जे काही सांगत होते ते अगदी घरातली ताईच सांगतेय की काय ह्या अविर्भावात सगळे माना डोलवत ऐकत होते. मलाही अगदी मी त्यांचाशी गप्पा मारतेय असाच वाटू लागल. मग २ मिनिटांची २० मिनिटे कशी झाली हे माझं मलाच कळलं नाही.

   गप्पांच्या ओघात मी परत शाळेशी एकरूप झाले...शाळेतले सगळे आदर्श पुन्हा एकदा लक्ख उभे राहिले. ज्यांमुळे मी गुणी विद्यार्थी  बनले, एक उत्तम माणूस म्हणून वाटचाल करण्याचे निश्चय बांधले ते सगळेच मार्गदर्शक मला टिळक पुण्यतिथी निमित्ताने पुनच्श भेटले - फक्त ह्यावेळी ते अध्यक्षांच्या रुपात बोलत होते!

वा! गुरु

 म्हटलं तर phillosophical आणि म्हटलं तर एक वेगळी अनुभूति म्हणून "वा! गुरु"ची category ठरवता येईल.डॉ.फणसळकरांची कथा ही "Tuesdays With Maurie" ह्या कादंबरीवर आधारीत आहे.
 एक दिलखुलास जगणारा आणि नेहमीच खिलाडू वृत्तीने जगण्याची शिकवणी देणारा प्रोफेसर (डॉ.दिलीप प्रभावळकर) जेव्हा Motor Neuron Disease (MND) ने खंगू लागतो तेव्हा त्याची जीवानावरची उक्तट दृष्टी अधिकच रंगू लगते.
तशातच अतिशय दुर्मिळ आजाराने व्यापलेले म्हणून त्यांची मुलाखत एक TV channel वाले घेतात आणि विद्याधर पै(अतुल परचुरे) नावाचा त्यांचा एक जुना शिष्य ही मुलाखत channel scanning करताना पाहतो.ती पाहत असताना त्याला एक शिष्य म्हणून अतिशय प्रेमळ शिक्षकाची दया तर येतेच पण त्याना भेटण्याचा ध्यासाही लागतो. 
 विद्याधर हे एक advertising agency मधे काम करणार अतिशय busy व्यक्तिमत्त्व. अगदी तुम्हा आम्हाला represent करणारं.ज्याना आयुष्यात खूप काही करायचय
आणि नेमक काम नावाखाली सगळ करताना सुख,प्रेम आणि आयुष्यातल्या अगदी महत्वाच्या अशा किन्तु पैशात किंवा तत्सम materilised यश मोजण्याच्या मापात न बसण्याऱ्या घटना सहजतेने विसरणारा.अगदी स्वत:च लग्नही ह्या गडबडीत postpone करणारा.
त्याच्या दैनंदित कार्यक्रमात काडीचीही ऊसंती नसल्याने आपल्या आवडीच्या गुरुला भेटण म्हणजे कुठला तरी वेळ काढण ह्या गणिता पल्याड  कदाचित पाहूही न शकणाऱ्या व्यक्तितला जेव्हा विद्यार्थी जागा होतो तेव्हा मात्र  गुरुप्रेमापोटी एकदा का होइना - उशीरा का  होइना पण आपण त्याना

भेटण हे जास्त महत्वाच आहे,हे पटल्यावर विद्याधर आपल्या गुरु-भेटीस निघतो.अगदी सगळ काम टाकून!त्या भेटी नंतर त्याचा एक नवा प्रवास आणि आपलाही त्याच्या गुरुंसोबत. 

 मग हा गुरु प्रसंगी त्याला सुख पहायला शिकवतो तर कधी सुख द्यायला.प्रेम पहायला तर कधी अनुभवायला.ह्या सगळ्या प्रवासात गुरु आपल्याला अतिशय सोप्या प्रसंगातून माणसाच क्षणभंगुर आयुष्य अनुभवायला लावतो.एकाच खुर्चीत बसून जणू आपण संपूर्ण प्रवास पूर्ण करतो.ह्या प्रवासात कधी तो बालपण ऊधळतो;

तर कधी यौवनात नाचवतो.तरीही म्हातारपण सुखी असण्याची आस धरवतो."धरत म्हटल तर धरू लागत म्हातारपण..." ही पाडगवाकरांची कविता अगदी योग्य तर्हेने वापरली आहे.पुन्हा एकदा रंगाची उधळण कशी होऊ शकते आणि ती कशी मोहक असू शकते ह्याचा प्रत्यक्ष अनुभव गुरु आपल्यासमोर आणतात.    

  मानवाच्या अगदी लहानपणापासून ते म्हातारापणापर्यंत सगळ्यात महत्वाचा टप्पा कुठला तर तो मधला - कारण त्या टप्प्याला ही दोन्ही टोक सावारायची असतात.हा एक सुंदर दृष्टिकोन हा प्रवास पहाताना होतो.सगळ्यात important म्हणजे आपण जगण्यासाठी चालवलेली धडपड ही एक निव्वळ ते जगण सुकर करण्यासाठीची आहे हे विसरता येत नाही- हे गुरु आपल्या डोक्यात अगदी पक्क बसवतात.

 गुरुपत्नी(गिरिजा काट्दरे) तर अगदी मोहावून टाकतात.त्यांची आहे ते स्विकारण्याची प्रगल्ब्धता आणि प्रात्यक्षिक सहजता तर हेल्खावून सोडते.एक सहचारिणी आपल्या सख्याचा दुर्गम प्रवास किती सोपा करू शकते ह्याच हे जिवंत उदाहरण आहे.तिचा role अगदी मोजकाच पण वाखाण्यासारखा  आहे. प्रसंगी गुरुपत्नी आणि प्रेयसी (पूर्णिमा तळवलकर) ह्याना stage वर कमी वाव मिळतो असं वाटत खर;पण नंतर लक्षात येत - जर एवढा मोठा संदेश अगदी मोजक्या घडीत बसवयाचा तर कुठे तरी काट छाट आलीच.महत्वाची बाब म्हणजे ह्या दोन्ही स्त्री व्यक्तिरेख्नावर अन्याय होत नाही.त्यांच्या भोवती खूप कथा अवलंबून राहते.

 सारीच पात्र आपली व्यक्तिरेखा धरून शेवट पर्यंत आपल्याला खिळवून ठेवतात.वेशभूषा,रंगभूषा आणि प्रकाशयोजनाही अनुरूप झाली आहे.चपखल ठिकाणी वापरलेली जुनी गाणी आणि योग्य चीज़ भावनाविवश करते.नाटक पाहून निघताना थोड़ी आसवे जशी डोळ्यात तरळतात तशीच कुठेतरी सृष्टीच चक्र वेगळ्या पद्धतीने पाहण्याची दृष्टिही देतात.मला वाटत ह्यातच खर नाटकाच श्रेय सामावल आहे.

 एक नवा प्रयोग म्हणून हे नाटक पहायला आणि आयुष्याचा एक नवा वर्ग अनुभवण्यासाठी  तिकीट काढायला काहीच हरकत नाही.  

  

One musical life

After long journey of 88 years to known world Bharatratna- Pt. Bhimsen Joshi bid adieu to all of us.

A very humble and determine person who had ran away from home in pursuit of music while he was kid. He did a long journey from south to north and even begged in train journey for survival. Finally the kid was destined to meet Sawai Gandharva as his “Guru” and his family agreed to give him known education in music- which turned him to Pandit. His true search for his passion led him to be an expert in hindusthani classical music. The magic in his voice turned everyone. He always experimented with music so that common man feels magic of it. The only quest for his life was getting and giving musical happiness reached the Summit. No wonder he was rewarded with padmavibhushana, BhartaRatna and many more grateful honours.

The most astonishing part of him was – he never considered himself above any other human being. We cannot find any of his ghastly incidence with any music show coordinator nor with any of his co-artist. Many a time he did music shows for charity though he would require money for his survival. He always made sure; his co-artists would be paid for their endurance although he might have to go empty hands from particular musical show. His simple living and caring character had always put him on pinnacle. His musical expedition will always be remembered and honored. All music lovers will always be proud to have such melodious devotee.

Today was an end of a great human being who did a long quest for musical happiness.

Panditaji’s soul may rest in peace.

Find more about Pt. Bhimsen Joshi at :
http://en.wikipedia.org/wiki/Bhimsen_Joshi

Happy New Year :)

Although be-lated - "happy new year to all of you". May this year brings lots of happiness and good health to you. You may have nice resolutions and at least this year you  follow them meticulously.

I am not an exception to one of you, who makes resolution list and tries to adhere till the time one has fervor (or fever) of resolutions.
Yet, I havn't even given up making up one. The only challenge I face is "what should be there on list?"

After around a month I could figure out I should have a bucket list which will help me to improve on most other fronts. Things we normally circumvent in being race of careerist and materialistic.
What will I actually count at the age of fifty, when I am settled with some secure amount, home or may be with kids and may regret upon few things should have been done in my lifetime or will sigh for -- must be on my list, making lifetime pleasant.

Well, this May not be for a year but for time I attain that age :) 

Boomerang :)

                               History does repeat Itself...
                                   


SME Trainee ->SME ->  SSME -> GL -> Manager -> SME - Trainee

!!!! Karma!!!!

Concept Courtesy - Kannu

Pic Courtesy - Komal & Vaidehi

~~~Task Delivery~~~

Just two weeks in hand and you are pulled for some critical project in crucial timeline to develop late CR…tremendous pressure of completion of work in crunchy deadlines. Off-course when one is being pulled as a fire fighting resource there are always expectations of quality work and default thoughts –‘you will be meeting targets!’ At other end of life so many troublesome situations waiting for you…at work you cannot concentrate… and yet people keep on banking on you. Knowingly-unknowingly they ignore your initial unawareness of work and keep you moving saying next time this will be accomplished, and you can do it, we know that. In status meetings people hold you, set expectations about work ; revise timelines and off course remind - you’re IT professional (that says all-- what I meant!)

Yet, few things just don’t make you move ahead. The moment you ponder on work, you realized other complexities in the tasks involved, now there is a week ahead for delivering the work to client and you dig out some other pitfalls and start designing the solutions to catch up the targets. Again and again, incredible deadlines and in between your personal front demands you to take vacations in same timeline. What more could be more taxing while working at such vital point?


Yes, you have to compromise vacation nights to meet the deadlines and balance personal life, somehow you bring up the work in shape, and still few minute things turn entire code-show flop. In such cases, there are no other options but to spend weekends from your pocket and try giving Midas touch to the code. Not for your name, responsibility shown on you but for the time you have been pulled in and the zeal of working in a way to add meaning to your days.


Somehow you could not sleep for the days when things were not falling in place; you kept on getting dreams where some geeks give you tips of how one could be happy with work done. You cannot see any personal front nor could you make your face pale with any other difficulties. Although beloved once called you to check how you’re with rest other difficulties, but you keep on discussing about your work. The only thing in your life remained for a certain timeline is…accomplishing work with zero defects!


Finally after couple of nights and early mornings, day arrives; you have done almost everything possibly you could. Now it’s a time to relax and have coffee with soothing music but its already a late night... rather, early morning… The city is awake and getting engaged with daily routines but you are falling asleep…

पोस्टमन

पोस्टमन आणि दिवाळी ह्यांच एक निराळ  नात आहे. (आता ज्यानी पोस्टाची सेवा उपभोगलीच नाही त्याना कदाचित मी काय  बोलतेय ह्याचा अंदाज़ नाही येणार.) दिवाळी निमित्ताने का होईना पण मला ह्या व्यक्तीची आठवण झाली हे काय कमी आहे? 

फार काळ लोटला नाही त्या दिवसाना ज्यावेळी   आपण अगदी आतुरतेने ह्या व्यक्तीची  वाट पाहत असू. सगळ्या सुख दुखा:च्या  बातम्या अगदी निरपेक्ष भावनेने कळवाणारा हा एकमेव प्राणी. पण तुम्ही जर त्याचे नेहमीचे सेवा उपभोकते  असाल  तर तुमची सुख आणि दुख:ही त्याने जाणून घेतल्याशिवाय तो पुढे जाणार नाही हे ही तेवढच खर. पूर्वी आम्ही आवर्जून विशेष दिवासाना ह्या खाकी गणवेश धारकाची  वाट पाहत असू. आता मात्र कलानुरूप आम्हाला आमची पत्रे आमच्या mailbox मधे मिळतात अणि भेटवस्तू एखाद्या तत्सम courier कंपनी कडून.  

 तस पाहील तर अगदीच रटाळ  अशीही पोस्टमनची नोकरी. तरीही आपला जीव ओतून हा पोस्टमन रोज येणारी पत्रे ,तारा ,कधीतरी भेटवस्तू अणि महिन्याच्या सुरुवातीस moneyorders घेऊन येणार. अगदी आता आता पर्यंत आपल्याकडे housing societies मध्ये letter  box  ची सुविधा नव्हती. तर मग पोस्टमन अगदी चार- पाच मजले चढून ती पत्रे , तारा तुमच्यापर्यंत पोहचवणार. कित्येक मैल हा दिवसभर चालणार किंवा cycle हाकणार. सकाळी पहाटे पासून ते सायंकाळ पर्यंत असा हा एकंदरीत परिश्रमाचा दिनक्रम. ह्यातून एखादे पत्र किंवा तार वेळेत नाही पोहचली म्हणजे त्याच्या नोकरीवर गधा आलीच म्हणून समजा. कुठल्याही पत्राच पाकिट फाटू नये ह्याचीही जबाबदारीही  तो घेणार. एकंदरीतच इमाने इतबारे नोकरदारात ह्याची गणती!  

 एरव्ही कुठल्याही सणा दिवशी किंवा खास वेळी तो तुमच्याकडे काहीही मागणार नाही.(मला तर आमच्याकडे नित्य नियमाने येणारया पोस्टमनने  पाणीही मागल्याचे स्मरत नाही. )  पण दिवाळीच्या दिवशी मात्र हक्काने दिवाळी नेण्यासाठी तो येणार. अगदी तुम्ही ओळखणार नाही अशा नवीन कपड्यामध्ये येऊन (पोस्टमन कड़े त्याच्या खाकी कपड्या व्यतिरिक्त काही असू शकते ह्याचे मला तेव्हा खरच नवल वाटे.) तरीही त्यात त्याचा दिवाळी घेण्यावर कसलाही आग्रह नाही. तुम्हाला वाटेल जमेल तशी दिवाळी त्याला दया. तरीही तो खुश. नाही दिलीत म्हणून त्याचा कसलाही त्रागा नाही. दिवाळी नंतर परत तो आपल्या उद्योगाला-  अगदी त्याच आवेशात आणि त्याच निरपेक्ष भावनेने!

  काही कारणानिमित्ताने ह्या दिवाळीच्या  अगदी पहिल्याच दिवशी मी जुनी पत्रे, पोस्टाने आलेल्या भेटवस्तू पाहण्यात मुग्ध झाले. आणि एक सुखद काळ पुन्हा एकदा   अनुभवत होते. अचानक  दारावरची बेल वाजली म्हणून सगळ्या पत्रांची आवारावर करायला घेतली अणि बाहेरून आवाज- "मी पोस्टमन. दिवाळी न्यायला आलोय"  अगदी तशीच मी उठले. डोळ्यांच्या ओल्या कडा  पुसल्या आणि हातात आलेली नोट पोस्टमन काकांच्या हाती दिली. आमचे शेजारीही पाहत बसले ज्या अंकाची  नोट मी पोस्टमन काकाना  दिली अणि बिल्डिंग च्या  पूजेची  वर्गणी  मात्र देताना माझा हात तोकड़ा करते. पण त्याना काय सांगणार ही बिदागी  त्याने मला दिलेल्या एका  सुखद अनुभुतिसाठी  आहे जो कदाचित मला ह्यापुढे मिळणही दूरापास्त  होणार आहे...